از کجا بفهمیم فرزندمان کم خون است؟
به گزارش وبلاگ ریاضیات، بله، بروز کم خونی در شیرخواران شایع است و بیش از 40 درصد بچه ها حتما کم خونی دارند اما اینکه چه درصدی از بچه ها دچار کم خونی طبیعی اند و چقدر احتیاج به مصرف دارو دارند، روشن نیست و آماری در این زمینه در کشور ما وجود ندارد.
گفت و گو با دکتر بهرام دلاور در خصوص میزان شیوع کم خونی در شیرخواران
آقای دکتر! آیا کم خونی در شیرخواران شایع است؟
بله، بروز کم خونی در شیرخواران شایع است و بیش از 40 درصد بچه ها حتما کم خونی دارند اما اینکه چه درصدی از بچه ها دچار کم خونی طبیعی اند و چقدر احتیاج به مصرف دارو دارند، روشن نیست و آماری در این زمینه در کشور ما وجود ندارد.منظور از کم خونی طبیعی چیست؟
وزن بچه ها در 3 ماهگی به طور طبیعی 2 برابر می گردد ولی آهن دریافتی از طریق شیر مادر یا شیرخشک تغییری نمی نماید بنابراین عملا دچار کم خونی طبیعی می شوند.یعنی در این صورت احتیاجی به تجویز دارو نیست؟
نه، اگر کم خونی شدید و از حد استانداردی که خود پزشک می داند، کمتر نباشد، احتیاجی به تجویز دارو نیست اما وقتی پزشک برای شیرخوار قطره آهن تجویز کرد، لازم است این قطره حتما به شیرخوار داده گردد.دلایل شیوع کم خونی بین شیرخواران چیست؟
گاهی کودک تغذیه خوبی ندارد و گاهی هم خود مادر دچار کم خونی است. کم خونی در نوزادان کم وزن و نارس هم بسیار شایع است.از کجا متوجه شویم شیرخوارمان کم خون است؟
بهتر است تمام نوزادان در سن 3 تا 6 ماهگی از نظر کم خونی از طریق پزشک مورد ارزیابی قرار گیرند. با یک آزمایش ساده خون می توان فهمید شیرخوار فقرآهن دارد.آیا کم خونی ناشی از فقرآهن علایم ظاهری خاصی دارد که مادر بدون مراجعه به پزشک و آزمایش دادن متوجه آن گردد؟
بروز اختلال در وزن گیری، عدم تحمل خوراکی ها، کم شیرخوردن، اختلال در خواب، بی قراری مداوم، بدخلقی و...اگر مادری به این علایم بی تفاوت باشد یا در دادن قطره آهن اهمال کند، چه مشکلاتی سلامت کودک را تهدید می نماید؟
مثل این است که ساختمانی را بسازیم ولی اسکلت های آن نازک و شنماینده باشد. آهن برای بسیاری از فعالیت های حیاتی سلولی لازم است. اگر آهن بدن کم باشد تمامی مسایل مربوط به بالا رفتن هوش و بهتر شدن خواب، اشتها و رفتار کودک اختلال پیدا می نماید.بچه های که شیرمادر می خورند، هم به قطره آهن احتیاج دارند؟
بله، شیرمادر اگرچه آهن کمتری در مقایسه با شیرخشک های غنی شده با آهن دارد، ولی میزان جذب آهن آن بهتر است. با وجود این شیرخواران شیرمادرخوار باید حتما قطره آهن مصرف نمایند. اگر شیرخوارانی که شیرخشک های غنی شده با آهن می خورند هم در وزن گیری دچار مشکل هستند، باید به آنها قطره آهن داده گردد.شیرخواران به چند قطره آهن در روز احتیاج دارند؟
2 برابر وزنشان. یعنی اگر شیرخوارتان 10 کیلوگرم است، 20 قطره کافی ست.و قطره آهن تا چه سنی باید به آنها داده گردد؟
قاعدتا باید تا یک سالگی و در صورتی که کمبود آهن همچنان وجود داشته باشد، حداقل تا2 سالگی ادامه یابد.در داروخانه ها قطره آهن ایرانی و خارجی وجود دارد و تفاوت قیمت آنها هم بسیار فاحش است. آیا قطره آهن خارجی باکیفیت تر است؟
قطره های آهن خارجی طعم بهتری دارند اما میزان آهن موجود در هر قطره آنها کمتر و جذبش پایین تر است. قطره های آهن ایرانی طعم خوبی ندارند ولی جذبشان بهتر است. به همین علت توصیه می کنیم والدین قطره آهن ایرانی به فرزندشان بدهند.در صورتی که مادری بیش از حد تجویز شده یا کمتر از آن به فرزندش قطره آهن بدهد مسئله ای پیش می آید؟
بالا بردن دوز آهن از آنجا که بدن ذخایر آهن زیادی دارد، در مقاطع چند ماهه مشکل نگران نماینده ای ایجاد نمی نماید اما پایین آوردن آن باعث اتمام ذخایر آهن و بروزعلایم کم خونی می گردد.آیا در کنار دادن قطره آهن می توان با تغذیه هم ذخایر آهن را غنی کرد؟
بله، موادغذایی مثل سبزی هایی با برگ تیره، حبوبات و گوشت غنی از آهن هستند و از 6 ماهگی دادن آنها به صورت سوپ به کودک توصیه می گردد.آیا مصرف این مواد از طریق مادر، به غنی شدن شیر او از نظر آهن و غنی کردن ذخایر آهن شیرخوار یاری می نماید؟
نه. بچه میزان ثابتی آهن از شیرمی گیرد و مادری هم که کم خونی دارد، میزان آهن شیرش همواره کافی است مگر آنکه کم خونی خیلی شدید باشد که فقط در این صورت آهن شیرش کم می گردد.آهن سولفات بهتر است یا گلوکونات؟
پرسش از متخصص بچه ها/ دکتر عباس مومن زاده /استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتیمعمولا استفاده از قطره آهن از سن 4 تا 6 ماهگی با توجه به ذخایر آهنی که کودک از مادر گرفته است آغاز می گردد. در این دوره زمانی، قطره آهن نه تنها مکمل اضافی نیست بلکه مصرف آن لازم است. در بچه های هم که وزن آنها پایین تر از 5/2 کیلوگرم است، هنگامی که وزنشان به 2 برابر وزن قبلی برسد، مصرف قطره آهن الزامی است.
گاهی بعضی از والدین از روی عدم آگاهی برای تامین آهن مورد احتیاج کودک از قطره های خارجی گلوکنات استفاده می نمایند درحالی که این نوع شربت ها، آهن مورد احتیاج بدن را تامین نمی نمایند. در واقع روی بسته بندی شربت یا قطره های گلوکنات نوشته شده است یک میلی لیتر آن، 5/17 میلی گرم گلوکنات آهن دارد. در حالی که آهن مورد احتیاج در بچه ها زیر 2 سال، 15 میلی گرم در روز است. به علت اینکه این نوع قطره ها، خوش طعم هستند کودک تمایل بیشتری برای خوردن اش دارد. در نتیجه مادران تمایل بیشتری برای تهیه آن دارند اما متاسفانه پس از مدتی مادران متوجه می شوند کودکشان دچار فقر آهن و مبتلا به کم خونی است. درحقیقت براساس فرمول مشخص شده (تثبیت شده) برای تامین آهن، باید آهن گلوکونات (5/17 میلی گرم) تقسیم بر 8 گردد. در صورتی که قطره های سولفاتی که در کشورمان تهیه می گردد، یک میلی گرم آن یک میلی گرم آهن دارد. برای تامین آهن، آهن موجود در سولفات طبق فرمول مشخص شده، تقسیم بر 4 می گردد.
این قطره ها طوری تهیه شده اند که یک قطره آن حاوی یک میلی گرم آهن باشد که در نهایت بتواند تامین نماینده آهن مورد احتیاج باشد. مهم نیست قطره ایرانی می خرید یا خارجی، مهم این است که 15 میلی گرم آهن روزانه به بچه برسد.
منبع:هفته نامه سلامت
/ج
منبع: راسخون